ฉบับที่ 96 ทดสอบ ระวังสีสวยๆ ในแหนม

แหนมกับหมูยอเป็นของขายคู่กัน ฉบับก่อนว่าด้วยเรื่องหมูยอไป ฉบับนี้เลยตามประกบด้วยเรื่อง แหนม ของฝากของดีจากถิ่นอีสานและย่านเมืองเหนือ

แหนมมีหลากรูปแบบทั้งแหนมเนื้อหมู แหนมหูหนู แหนมซี่โครง แต่ทั้งหมดล้วนเป็นอาหารดิบ ที่เกิดจากการนำเนื้อสัตว์หมักกับข้าว น้ำตาล เกลือ ดินประสิว (โปตัสเซียมไนเตรท) โดยรสเปรี้ยวของแหนมจะมาจากเชื้อจุลินทรีย์กลุ่มแล็กโตบาซิลลัส (Lactobacillus)

เห็นคำว่า ดินประสิว อย่าไปนึกโยงว่าทำระเบิดแต่อย่างเดียว มันยังเป็นวัตถุที่นำมาใช้ในอุตสาหกรรมอาหารด้วยเช่นกัน ในธุรกิจอาหารเขาใช้ดินประสิวเป็นสารกันบูดและสารถนอมสีเนื้อสัตว์ให้ดูสดอยู่เสมอ จริงๆ แล้วผลของการกันบูดนั้น มาจากอนุพันธ์ไนเตรทนั่นเอง นอกจากไนเตรทแล้ว ยังมีสารอีกชนิดหนึ่งที่คนชอบใช้เป็นสารกันบูดก็คือ ไนไตรท์ วัตถุกันเสียตระกูลนี้ป้องกันเชื้อแบคทีเรียได้หลายชนิดและช่วยในเรื่องของสีสันสดใสของเนื้อสัตว์ ดังนั้นจึงนิยมกันมากแต่ต้องใช้ในปริมาณที่กฎหมายกำหนดไว้เท่านั้น เพราะเป็นสารที่มีอันตรายสูง เรียกว่า กินเข้าไปมากๆ เสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งได้

ฉลาดซื้อเห็นสีสวยๆ ของแหนมแล้วก็เลยอดไม่ได้อยากรู้ว่า แหนมจะมีปริมาณไนเตรท ไนไตรท์มากน้อยแค่ไหน เลยไปหยิบเอาแหนมในตลาดวโรรสมาได้ 2 เจ้าดัง ได้แก่ แหนมป้าย่นและแหนมหม้อกระเทียมร้านศรีพรรณ และอีก 10 ยี่ห้อจากห้างสรรพสินค้าและร้านสะดวกซื้อ ได้แก่ 1.วนัสนันท์ แหนมหูหมูไบโอเทค 2.แหนมสุนิสา 3.สุทธิลักษณ์ แหนมฉายรังสี 4.ส.ขอนแก่น แหนมแท่งกลาง 5.จีรศักดิ์ แหนมแท่งใบมะยม 6.สามเหรียญทอง แหนมฉายรังสี 7.หมูดี แหนมตุ้มจิ๋ว 8.แหนมรสทิพย์ เจ๊หงษ์ 9.เจ้าสัว เตีย หงี่ เฮียง 10.แหนมแซ่บ เจ๊หงษ์ รวม 12 ตัวอย่างส่งสถาบันวิจัยโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล

ผลทดสอบ
1. พบว่า มีปริมาณไนเตรทสูงถึง 1259.81 มิลลิกรัม/กิโลกรัมในแหนมศรีพรรณ แหนมหม้อกระเทียม ซึ่งจัดว่า เกินว่าเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดคือ สารไนเตรทมีได้ไม่เกิน500มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมและรองลงมาได้แก่ 309.91 มิลลิกรัม/กิโลกรัม ในยี่ห้อวนัสนันท์ แต่ก็ถือว่าผ่านเกณฑ์
2. ไม่พบสารไนไตรท์เกินเกณฑ์ที่กำหนดไว้คือ มีได้ไม่เกิน 125 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ในทุกผลิตภัณฑ์

"โปตัสเซียมไนเตรท" หรือ ดินประสิว ลักษณะเป็นผงสีขาว ละลายน้ำได้ดี ไม่มีกลิ่น มีรสเค็มเล็กน้อยหรือแทบจะไม่มีรสอะไร มีความคงตัวดี แต่อาจมีการเปลี่ยนรูประหว่างไนเตรทกับไนไตรท์กลับไปมาได้ ขึ้นอยู่กับสภาวะแวดล้อม

สารไนเตรท/ไนไตรท์ มีการรายงานว่าเมื่อรวมกับโปรตีนชนิดทุตติยภูมิ และตติยภูมิสามารถเปลี่ยนเป็นไนโตรซามีนซึ่งเป็นสารก่อมะเร็งได้

ฉลาดซื้อ
1. เลือกซื้อแหนมที่สีไม่แดงจัดจนผิดธรรมชาติ แหนมที่ทำไว้นานเกินไป จะมีกลิ่นเปรี้ยวมากและมีเมือกไม่น่ารับประทาน เลือกที่เนื้อมีลักษณะไม่เปื่อยยุ่ย หรือมีน้ำเยิ้มจากก้อนเนื้อ ไม่มีสิ่งปนเปื้อน

2. แหนมฉายรังสีก็เป็นทางเลือกที่ดีสำหรับผู้บริโภค ควรเลือกที่ผ่านเกณฑ์การรับรองจาก อย. ซึ่งปัจจุบันมีหลายยี่ห้อ แต่ราคาจะแพงกว่าแหนมธรรมดา

3. แหนมอย่างไรก็เป็นอาหารดิบ อาจมีพยาธิและแบคทีเรียก่อให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพได้จึงควรปรุงให้สุกก่อนรับประทาน

4. แหนมโดยปกติแล้ว ถ้าเก็บที่อุณหภูมิห้องจะมีอายุการเก็บประมาณ 1 สัปดาห์ แต่ถ้าเราเก็บไว้ในตู้เย็นจะสามารถเก็บไว้ได้ประมาณ 1 เดือน


ตารางทดสอบ Nitrite ในผลิตภัณฑ์แหนม

รายชื่อผลิตภัณฑ์

น้ำหนัก (กรัม)

ราคา

(บาท)

ผู้ผลิต

วันผลิต-วันหมดอายุ

ปริมาณ Nitrate ที่ตรวจพบ (มก/กก.)

ปริมาณ Nitrite ที่ตรวจพบ (มก./กก.)

1.วนัสนันท์
แหนมหูหมูไบโอเทค

200

60

บ.แหนมไบโอเทค จำกัด

เชียงใหม่

05-11-51

05-01-52

309.91

4.34

2.แหนมสุนิสา
ดอนเมืองแหนมแท่ง

60

17

บ.ผลิตภัณฑ์อาหารสุนิสา จำกัด กรุงเทพฯ

29-10-51

14-12-51

3.42

2.52

3.สุทธิลักษณ์
แหนมฉายรังสี

120

40

บ.สุทธิลักษณ์ อินโนฟู้ด จำกัด กรุงเทพฯ

16-10-51

15-12-51

-

2.87

4.ส.ขอนแก่น
แหนมแท่งกลาง

130

49

บ.อุตสาหกรรมอาหาร ส.ขอนแก่น จำกัด(มหาชน) กรุงเทพฯ

18-11-08

28-12-08

2.94

2.92

5.จีรศักดิ์
แหนมแท่งใบมะยม

120

35

บ.จีรศักดิ์ โปรดักส์ จำกัด

สมุทรปราการ

08-10-08

08-12-08

-

4.26

6.สามเหรียญทอง
แหนมฉายรังสี

180

66

บ.อุตสาหกรรมอาหาร ส.ขอนแก่น จำกัด(มหาชน) กรุงเทพฯ

14-11-08

24-12-08

15.85

3.71

7.หมูดี
แหนมตุ้มจิ๋ว

70

25.25

โรงงานเจ๊หงษ์ นครราชสีมา

03-11-08

03-12-08

-

3.72

8.แหนมรสทิพย์ เจ๊หงษ์

180

32

หจก.ดีฟู้ด มาร์เก็ตติ้ง 2008

นครราชสีมา

20-11-51

20-02-52

-

5.10

9.เจ้าสัว
เตีย หงี่ เฮียง

155

54

บ.เตียหงี่เฮียง(เจ้าสัว) จำกัด นครราชสีมา

07-11-08

06-01-09

5.41

4.65

10.แหนมแซ่บ เจ๊หงษ์

100

16

โรงงานเจ๊หงษ์ นครราชสีมา

20-11-51

20-02-52

3.04

3.10

11.ป้าย่น*
แหนมชีวภาพ

250

35

บ.อุ๊ยย่น จำกัด

เชียงใหม่

ไม่มี
ซื้อที่ตลาดวโรรส

เชียงใหม่ 25/11/51

50-2-06645-2-0004

0.78

3.70

12.ร้านศรีพรรณ*
แหนมหม้อกระเทียม

-

35

053-422550

ไม่มี
ซื้อที่ตลาดวโรรส เชียงใหม่ 25/11/51

ไม่มีอย.

1259.81

7.53

* สินค้าขายในตลาดสด ไม่มีการระบุวันผลิต วันหมดอายุ คงเนื่องจากผลิตและจำหน่ายวันต่อวัน


แหล่งข้อมูล: กองบรรณาธิการ

150 point

LINE it!